chuyŒn dài xã h¶i chû nghïa
trÜ©ng sÖn DHN
CuÓi næm Nhâm
Ng†,TrÜ©ng SÖn tôi xin nói chuyŒn vui :
ChuyŒn cܧi xin ª ViŒt Nam hiŒn nay:
Ngày xÜa, cho ljn cuÓi thÆp niên 70, chuyŒn cܧi hÕi cûa nh»ng ngÜ©i "mang dép râu Ƕi nón cÓi hay quÃn khæn r¢ng" rÃt là giän dÎ. H† chÌ g†i là lÍ "tuyên bÓ" v§i vài chén trà mÃy Çïa bánh ng†t , có khi cho cä m¶t Çám cܧi tÆp th‹ cho 5, 10 c¥p môt lÀn.
Cho t§i cuÓi thÆp niên 80, dù sao ngÜ©i dân ª MiŠn Nam vÅn còn theo Çúng phong tøc tÆp quán cûa t° tiên Ç‹ låi, dù bÎ chánh quyŠn c¶ng sän ngæn sông cÃm ch® nhÜng phe ta vÅn t° chÙc tiŒc cܧi tuy rÃt ÇÖn sÖ nhÜng không thi‰u m¶t lÍ nghi nào, tØ lÍ dåm, ljn lÍ hÕi và lÍ cܧi , M¥c dÀu thi‰u æn thi‰u m¥c nhÜng không thi‰u mÃy chung rÜ®u lj (cÃt lÆu) và mÃy con gà con vÎt (æn lén) Ç‹ Çãi bà con hai h† và khách khÙa xóm chòm, RÃt Çåm båc, nhÜng ÇÀy tình nghïa v§i hai h† và bà con chòm xóm xa gÀn. . . .
NhÜng ngày nay, tình th‰ Çã ǰi thay, tØ thÆp niên 90 ,
nhÃt là tØ dÀu th‰ k› 21 nÀy thì tuyŒt ÇÓi không còn gì g†i là "tuyên
bÓ" n»a, tØ B¡c chí Nam ai cÛng muÓn làm theo nh»ng ngÜ©i mà h† tØng cho
là Ngøy, tØng chê là Çã có phÒn vinh nhÜng là phÒn vinh giä tåo, do Çó dép râu
nón cÓi cÛng không còn thÃy xuÃt hiŒn ª Çám cܧi n»a mà thay vào Çó là "xe
con", là "ÇÒ l§n" là áo dài
là rÓp xoa rê Çû màu Çû ki‹u, là "rÜ®u tây" , là "nhà
hàng 5 sao" v.v. h‰t sÙc xa hoa Çua Çòi, lãng phí. Hình nhÜ ai cÛng ch©
dÎp cܧi hÕi Ç‹ có cÖ h¶i khoe khoang v§i làng nܧc, nhÃt là nh»ng ngÜ©i mà t©
NgÜ©i Lao ñ¶ng ngày 1/12 g†i là các "Çåi gia" cûa th©i Çåi !
Theo bài phóng s¿ Ç¥c biŒt cûa t© NgÜ©i Lao ñ¶ng thì s¿
khoe khoang, phô trÜÖng, lãng phí Çã ljn Ƕ quá tr§n, khi‰n cho Thû tܧng Phan
væn Khäi phäi ra m¶t quy ÇÎnh vŠ viŒc
t° chÙc cܧi hÕi, tÃt cä phäi ÇÜ®c th¿c hiŒn "theo n‰p sÓng væn minh, lành
månh, ti‰t kiŒm, tránh xa hoa phù phi‰m, lãng phí, gây phiŠn nhiÍu," Ngoài
ra chÌ thÎ cûa Khäi còn nêu rõ không ÇÜ®c có "khuynh hܧng kinh doanh, vø
l®i, l®i døng cܧi hÕi Ç‹ bi‰u xén, trøc l®i. Không ÇÜ®c dùng công quÏ mua quà
cܧi, hay t° chÙc æn uÓng linh Çính. . . Khäi còn ra lŒnh cho các B¶, cÖ quan, ngành, và UBND các cÃp, nhÃt là B¶
N¶i Vø phäi có trách nhiŒm chÌ Çåo, hܧng dÅn, nh¡c nhª và ki‹m soát các Çäng
viên, cán b¶ công viên chÙc Nhà Nܧc. (nhÜng nói miŒng hay ra chÌ thÎ rõ ràng
trên giÃy tr¡ng m¿c Çen là chuyŒn cûa
Nhà Nܧc cûa Chánh Phû, còn dân gian, Çäng viên, cán b¶ công nhân viên có thi
hành hay không là m¶t viŒc khác, thu¶c vŠ T¿ Do cûa bän thân h†)
Xem n¶i dung quy ÇÎnh nÀy chúng ta thÃy rõ lÓi sÓng hiŒn tåi cûa các "Çåi gia", tÙc là các "ngài dép râu nón cÓi" cûa th©i xa xÜa, tØ Çôi dép lÓp ÇÜ®c lên Çôi giày da bóng láng, tØ khÓ rách áo ôm ÇÜ®c lên quÀn là áo lÜ®t, tØ chân ÇÃt hay cao nhÃt là xe Çåp ÇÜ®c bܧc lên xe con ngoåi quÓc loåi Ç¡t tiŠn. . . thì Çû bi‰t là giai cÃp thÓng trÎ tØ hàng xã Ãp trª lên ngày nay sÓng nhÜ th‰ nào.
Riêng vŠ møc "gây phiŠn nhiÍu" thì Çây, xin
m©i quš džc giä nghe thº m¶t mÄu ÇÓi thoåi sau Çây gi»a m¶t vài ngÜ©i khách
"ÇÜ®c m©i " thì m§i hình dung ÇÜ®c mÙc Ƕ lo âu cûa khách! (theo bài phóng s¿ cûa t© NgÜ©i Lao ñ¶ng)
- ñi bao nhiêu thì vØa Çây mÀy ? nghe nói h† Çãi m¶t
bàn hÖn 200 mÏ kim ! (1 mÏ kim æn gÀn 160.000 $ tiŠn HÒ)
-Tháng nÀy tao Çã nhÆn ÇÜ®c 5 thiŒp cܧI, riêng cái
thiŒp nÀy tiŠn mØng ch¡c phäi b¢ng 5 cái kia g¶p låi m§i xÙng ! anh bån
nÀy trä l©i nhÜ m‰u vÆy !
-Tåi sao nó phäi Çãi ª nhà hàng 5 sao vÆy mÀy ? Nên nh§
là phäi trä b¢ng dô la Çó nghen ! Cô dâu låi còn Çòi vŠ nhà chÒng trên chi‰c xe
6 cºa dài thÜ©n thÜ®t Ç‹ chåy diÍu qua khu phÓ nhà chÎ ta 2, 3 vòng cho hàng
xóm chiêm ngÜ«ng !
- Mày chÜa bi‰t h‰t Çâu! chÎ ta còn Çòi phäi s¡m cho
chÎ ta m¶t c¥p nhÅn cܧi h¶t xoàn trÎ
giá 30 triŒu ÇÒng, m¥c dÀu chÎ ta bi‰t rÃt rõ là anh chÒng Çang th‰ chÃp cæn
nhà Ç‹ có vÓn làm æn !
VŠ cách æn
diŒn, cô dâu thÜ©ng không thích Çi mܧn quÀn áo nhÜ khi xÜa , mà cÓ š t¿ may
s¡m Ç‹ "tåo Ãn tÜ®ng" cho m†i
ngÜ©i, ít nhÃt cÛng b¢ng 2 b¶ áo thÆt sang tr†ng, m¶t áo dài dùng làm lÍ gia
tiên, và m¶t "rÓb xoa-rê" dành cho då tiŒc. (có khi 2 rÓb Ç‹ thay ǰi trong då tiŒc và bu‡i khiêu vÛ
sau Çó cho ra vë væn minh ti‰n b¶). Mà Çã may b¢ng loåi hàng Ƕc, Ç¡t tiŠn, thì
Çâu có rÈ Çâu, phäi trên 5 triŒu m¶t chi‰c áo m§i ÇÜ®c g†i là sang là Ƕc !
ThÆm chí låi có cô dâu th£ng tay mua m¶t b¶ váy có Çính pha lê gì Çó giá có th‹
lên t§i 15 triŒu ÇÒng ! ChÌ Ç‹ m¥c có m¶t lÀn ! ChÌ ch‰t chàng r‹ mà thôi !
Bây gi© Çã là th‰ k› 21 rÒi, Çâu còn cái th§i kÿ cô dâu
còn bën lën e thËn n»a Çâu ? Cho nên phäi son phÃn trang Çi‹m thÆt là Çúng mÓt
! Làm sao Çây ? Có gì khó Çâu, vì vån s¿ chÌ có tiŠn là muÓn thành tiên cÛng
không khó : S® gì ai? vì ai cÛng cá mè m¶t lÙa kia mà, cùng æn cùng ǧp nhÜ
nhau tØ trên xuÓng dܧi thì ai së thanh tra ai Çây ? K‹ ra h† lš luÆn cÛng rÃt
Çúng: ñ©i ngÜ©i chÌ có m¶t lÀn thôi ! Çã chÎu chÖi thì không chÖi chÎu ! Dám
m¥c m¶t cái áo 5 triŒu ÇÒng thì phäi dám bÕ ra m¶t vài triŒu n»a mܧn m¶t nhà
trang Çi‹m n‡i danh Ç‹ sºa tØ gÜÖng m¥t ljn mái tóc cho xÙng v§i màu áo và ki‹u
áo! Có sao Çâu? MuÓn trang Çi‹m theo ki‹u Âu Á gì cÛng ÇÜ®c mi‹n là theo cho
Çúng "mÓt" cho thiên hå bi‰t danh !
ThÜa quš Ƕc giä,
TÃt cä ÇŠu là s¿ thÆt 100 phÀn 100. Låi còn có s¿ tranh
Çua v§i nhau n»a Ç‹ cho ngÜ©i ta thÃy cái hào hoa phong nhã cûa mình ! Cho bõ
cÖn bÌ c¿c lúc phäi mang dép lÓp và choàng khæn r¢ng rách ! TiŠn Ü ? có gì khó
Çâu ? Có cä ngàn cách hái ra tiŠn! mà
không hái ÇÜ®c tiŠn dÍ nhÜ bªn thì còn gì danh d¿ cûa m¶t ngÜ©i có danh
xÜng là Çäng viên hay công viên chÙc Nhà Nܧc ? S® gì quy ÇÎnh, s® gì dÜ luÆn?, ñã bi‰t cách hái ra tiŠn dÍ nhÜ
bªn thì phäi bi‰t tiêu tiŠn cho b¢ng thích, cho sܧng tay mình m§i ÇÜ®c ! T¶i
gì? h‰t món nÀy låi có món khác ngay, Çâu có khó khæn gì !!!
CuÓi cùng còn m¶t khâu n»a cÛng không kém phÀn quan
tr†ng. ñó là phäi chÎu chi cho các ông "phó nhòm phó nháy" Ç‹ theo
cho kÎp phong trào chøp änh v§i chúng bån, m¶t phong trào vÓn Çang nª r¶ lên
quá månh trong th©i bu°i nÀy . Thôi thì tìm tØ tiŒm hình nÀy ljn tiŒm hình khác
v§i Çû loåi áo quÀn, chøp Çû các ki‹u trܧc ngày vŠ nhà chÒng Ç‹ cho có m¶t hai
cuÓn album cho b¢ng chÎ b¢ng em trong xóm, trong ngành. NhÜ th‰ là cÛng g†i là
quá ÇÖn giän l¡m rÒi,,chÌ tÓn khoäng triŒu cø HÒ thôi. ChÎu chÖi hÖn chút n»a
là vô công viên, vào viŒn bäo tàng, hay chÎu khó Çi tìm m¶t th¡ng cänh nào Çó,
gÀn thì quanh thành phÓ, xa thì VÛng Tàu, Dalat hay Nha Trang cho ra vÈ ti‰n b¶
m¶t chút, nghïa là phäi có núi sông mây nܧc h»u tình có bãi bi‹n, có mây tr©i
cho nó Çúng ÇiŒu nghŒ :càng có nhiŠu album. càng nhiŠu hình là càng sang !. ChÌ
t¶i cho chú r‹ tÜÖng lai, Çành phäi bóp bøng chìu lòng cô v® s¡p cܧi. cÛng chä
là bao. tiŠn xe pháo, tiŠn æn uÓng, phòng ngÛ, tiŠn công tiŠn hình, Çåi khái tØ
5 ljn 10 T (triŒu cø HÒ) thôi, dï nhiên còn phäi Ç‹ dành tiŠn Çi hܪng tuÀn
træng mÆt theo Çúng væn minh Tây Âu, tØ 2 tuÀn ljn m¶t tháng, thì m§i tròn chu
kÿ cûa m¶t l‹ cܧi!
"T¿ Çi‹n bách khoa" cho M¨A CÐ�i xã h¶i chû nghïa
ñ‹ k‰t thúc chúng tôi xin
sao chép nguyên væn quy‹n Bách Khoa T¿ ñi‹n nói vŠ mùa cܧi do phóng viên báo
NgÜ©i Lao ñ¶ng thu thÆp ÇÜ®c . TÃt cä Çoån t¿ Çi‹n nÀy ÇŠu phäi ÇÜ®c kèm theo
m¶t cái Çuôi "xã h¶i chû nghïa" thì m§i Çúng ÇÎnh nghïa cûa nó:
ThiŒp hÒng : Tin mØng Çáng lo Çáng s®
nhÃt.cho nh»ng ngÜ©i ÇÜ®c m©i.
Mùa cܧi: Mùa lo âu cûa nhiŠu ngÜ©i
nhÃt nhÜng vÅn không tránh khÕi ÇÜ®c .
Gi© tiŒc cܧi: gi© dây thun nhÃt, nên cÀn
phäi .. . lót då trܧc
Sân khÃu tiŒc cܧi: nÖi h¶i tø nh»ng
thiên tài . . . . âm nhåc
Áo cܧi: trang phøc tÓn kém
nhÃt, ÇÜ®c m¥c ít nhÃt,
Thùng nhÆn tiŠn mÀng cܧi:
thùng tØ thiŒn có ÇÎnh giá trܧc
TiŒc cܧi: B»a æn dÍ gây Çau bao tº vì
mòn mÕi. . . ch© Ç®i
Bia: PhÜÖng tiŒn ÇÜ®c m©i Ç‹ khách g« vÓn
Bánh cܧi: Loåi th¿c phÄm chÌ Ç‹ nhìn
ch§ không ÇÜ®c æn
Th¿c ÇÖn tiŒc cܧi: ñiŒp khúc nhàm chán
nhÃt
Ki‹m tra phong bì : Phút hÒi h¶p nhÃt
cûa cô dâu chú r‹ và ông bà nhåc gia
Khách m©i: nh»ng nån nhân danh d¿
Th® chøp hình Çám cܧi: Th®
vë giÕi nhÃt
Cô dâu chú r‹: Thû phåm gây Çau tim cho
nhiŠu ngÜ©i cùng lúc
M C tiŒc cܧi: ngÜ©i phát ngôn bØa bãi
nhÃt
Lãnh Çåo cÖ quan doanh nghiŒp l§n: nån
nhân l§n nhÃt và cÛng là ngÜ©i hܪng l®i ít nhÃt
Tác giä : nån nhân cûa nhiŠu Çám
cܧi nhÃt.
Ti‹u bang
Washington mùa Giáng Sinh 2002
TrÜ©ng SÖn
DHN