ǰi mi - i ǩi - i th ch ?

Trܩng Sn DHN

 

 

y l ni lo s ray rt ca L kh Phiu v mt s ln y vin trong B Chnh Tr ng CSVN khi h cn rng ra lnh cho V Khoan sang Hoa thnh n vi mt s cm nang cn thit Nj theo ܮc rng ri trn quyn i din k v k gp, k ngay vo Bn Thng Чc vi Hoa K. V hai Bn k xong chiu ngy 13/7/2000.

Nhn qua thi Ƕ v hnh Ƕng ca L kh Phiu v B Chnh Tr CSVN qua vic k Thng Чc ny , nhiu ngܩi ngh rng CSVN c nhu cu cp thit xin Hoa K xp ǥt cho t bn M sang tip mu cho ch Ƕ cng sn Vit Nam, sang bn phn tܧi nܧc cho ci cy kh X HI Ch Ngha ang trong tnh trng sp ng hay sp sa b n b ljn ni ri! hay ni theo ging vn cng sn l sang "h hi tip sc " cho ci ch Ƕ Ƕc ti Ƕc ng chuyn chnh v sn Vit Nam. V nh th l Hoa K tip hi cho cng sn tip tc thng tr dn tc Vit Nam, tip tc tin ln x hi ch ngha nh L kh Phiu khng nh tuyn b va qua ? Nj h tip tc ko di trin min tnh trng i kh, dt nt v bnh tt v duy tr mt ǩi sng mt t do, khng c dn ch v vi phm nhn quyn ca ngܩi dn Vit Nam mi cho ljn bao gi y ?

Nhng tht ra th chng ta cng khng nn qu bi quan : D n l nh vy nhng n khng phi nh vy", v nu nh vy th ti g lnh o ng phi lo lng s st ci xp giy ln Thng Чc v tri kia ? Hip nh Ba L (1973) c 13 nܧc bo m h cn ch s, h cn x nt tnh b th s g my t Thng Чc tay i ny?

Vy chng ta hy cng nhau bnh tm xt k xem: K Thng Чc th hai bn M Vit c li g, c hi g ? Ngܩi dn Vit Nam c li g, c b thit hi g khng? v "Pha ng Sau Thng Чc" l ci g ?

 

i vi ngܩi dn Vit Nam : i ǩi ??

 

Trܧc ht, trn phng din kinh t, khi Thng Чc ܮc Quc Hi Hoa K thng qua, th Vit Nam s ܮc Hoa K cho hܪng quy ch "Mu Dch Bnh Thܩng" (danh t c gi l quy ch Ti Hu Quc) Quy ch ny cho php hng ha Vit Nam nhp vo Hoa K m ch b nh thu quan 3% thay v 40% nh hin nay. V nh vy l gi thnh s h, t mi c th cnh tranh vi hng ca cc nܧc Chu khc m ǥc bit l Trung Quc trong mt th trܩng tiu th ln nht th gii. l mt ci li, v ng ra phi l mt ci li ng NJu, bnh ǣng cho mi gii thng gia k ngh gia, quc doanh cng nh t doanh.

K ljn l dn chng s bt tht nghip. Cng nhn cc x nghip chc chn s khng cn lo mt vic na, nht l cc ngnh may mc, hng si, giy dp, cng nh ng hi sn .... Nng dn th hy vng s khng cn lo b bn quc doanh dm gi v thc c th s ܮc bn thng cho cc cng ty xut cng go ca t nhn hay ngoi quc vi gi c cao hn v c s cnh tranh, ch "ܮc gi mi bn". Do vy trong tng lai s c nhiu n lc sn xut hn ca nng dn, v ǩi sng ca nng dn s ܮc ci thin hay s sung tc hn trܧc. Khng c g la go m cc mt hng nng phm khc cng s ܮc M chiu c nh c ph, ht iu, h tiu v.v.. v cc cng ty M s mua ca Vit Nam Nj xut cng sang cc quc gia khc (nh go chng hn). Nu gii cng nng ܮc thoi mi hn th thng gia v hng qun, tiu thng... cng ܮc li, do bc tranh kinh t s c nhiu mu sc ti hn ch khng cn m u en ti m m nh trܧc na.

Ri y trong tng lai, s c nhiu cng ty M qua Vit Nam ǥt hng, nh may mc, giy dp v..v.. ri s c nhng cng ty in t, linh kin microchip, my vi tnh, in thoi, hoc cc cng ty ch to my mc v.v.. mang li k thut cao trong mi ngnh sinh hot trong x hi vn minh tn tin, gip ngܩi dn Vit Nam thot cnh dt nt v lc hu v phng din khoa hc k thut.

Tm li khng ring g gii kinh doanh, xut nhp cng m ngay c gii tiu thng cng thy phn khi v y l mt mi li, dn chng Vit Nam c c hi tip cn mua bn vi mi gii thng gia, k ngh gia, du khch ngܩi M v.v.., ngay trn t nܧc Vit Nam . Do vy ch ni ring v kha cnh kinh t thi, cng thy li nhiu hn hi do dn chng Vit Nam hu ht NJu t thi Ƕ rt vui mng khi n nhn ܮc tin Thng Чc ܮc k.

 

i vi ng CSVN: "i mi v ci t"

 

Nhn hai mt ca vn NJ, chng ta cng c th thy ܮc rt nhiu im bt li cho ng CSVN trn c cc phng din kinh t, chnh tr v x hi.

i ti quyt nh "phi k Thng Чc", ni b ng c nhiu pha u tranh cng thng gia phe ci cch v bo th, hai lc lܮng ngang nga nhau, cng ljn Ƕ Mܩi ln n rng: "K ci Hip nh ny vi M c ngha l phn quc" (nguyn vn-, quc y chng ta phi hiu l x hi ch ngha ), v ng cho rng cc iu khon ca Hip nh hon ton bt li cho Vit Nam, tc l bt li cho ng.

Do vy m lnh o ng c tnh tr hon gn mt nm trn t thng 7/99 sau ngy phi on hai Bn tha thun v k tt trn bn vn ca Thng Чc. Ch vi mc ch mua thi gian Nj nghin cu. Nhng nghin cu mi qua bao nhiu phin hp ca 170 v y vin trung ng ri m cng khng thy c con ܩng no kh d tm ܮc s ng thun gia cc phe phi canh tn v bo th, ph thi nht l nhm quc doanh c mi "nht tr mi ngܩi mt ". Ai cng lo mt quyn lc, ai cng s mt bng lc, nhng cui cng b qu, mt mt thy n anh Trung Quc tin qu xa sp vo ܮc WTO (T Chc Mu Dch Th Gii) ri, mt mt b ngi i s Paterson c nh ti nh lui c c rt thm qu, phn bit l khng sao chng ܮc vi xu th ton cu ha ca thi i, nn L kh Phiu v Ban Thܩng V B Chnh Tr nh phi cn rng cho ng V Khoan i qua M vy (cho ng cu "quy m"!) Nhng d sao trܧc theo ng th tc ca mt ch hu, CSVN cng khng qun cho Nguyn c Bnh sang Trung Quc vn k Giang trch Dn v vic k v thi hnh Thng Чc vi Hoa K. Trung Quc c bt n xanh th B Chnh Tr mi c quyt nh ܮc . Ni b ng cha bao gi c s chia r trm trng nh vy, nhng cng khng sao qun ܮc n anh v i phng Bc .Th mi nhc !

C ch du cho thy l gii lnh o ng vo ci th b Ƕng, b thc t y ti mc phi chp nhn vic k Thng Чc, tc l v hnh chung phi chp nhn mt s "ǰi mi Ǯt hai" (nh b ngoi trܪng M Albright NJ ngh v Ch Tch Thܮng vin Php nhc), ch h khng c thc ܮc u l phc li ca dn tc Nj m t mnh phi "ǰi mi". V th nn sng th su Vit Nam trong khi Tng Thng Hoa K h hi tuyn b l - "Bng vic k Thng Чc, Hoa K gieo ܮc ht ging cho mt tng lai sng lng hn t mt qu kh ǡng cay", trong khi dn chng Vit Nam reo mng... th lnh o ng im thin tht khng c mt li mng hay ca tng "thnh cng v i" nh thng l theo truyn thng cng sn. Cng c th v mt cu thng ca ng Bill Clinton :

- "Hy vng giao thng s bnh trܧng nhp nhng vi quyn con ngܩi " .

H ang gܩm nhau! H ng mt cm nhn: thy vin nh khng my sng sa cho c ng v ch Ƕ hin hnh.

Theo gii quan st chnh tr ti H Ni th i hi ng gn k m tranh chp trong ni b ng cn cha ng ng, vn NJ nhn s h mc c vi nhau cha xong , nhng ni chung tt c Trung ng ng NJu c mt n s chung : lo s !

Lo s cho ci gh ca h, cho ni cm ca h, lo s cho quyn li ca tng phe nhm, khng bit ri y Thng Чc s nh hܪng g ljn tnh hnh chnh tr, quyn lc ca ng ? ljn s tn vong ca ng ? Mc du c thi gian mt nm Nj "ngm cu" nhng hu ht NJu va ngu dt va khng chu nhn xa, lc no cng lo ǥt quyn li ca ng ln trn phc li ca "nhn dn", nn xem chng nh tt c NJu lng tng v khng kp chun b g c cho vic thi hnh Thng Чc..

D sao th mi tn cng trt bn i ri, Thng Чc nm trong tay ri, hܪng ܮc quy ch "mu dch bnh thܩng" vi M xong , CSVN cn phi tnh ti chuyn bnh thܩng ha quan h vi ngܩi dn trong khung cnh ca mt nn kinh t th trܩng, t do mu dch hay l t do cnh tranh theo tinh thn bnh ǣng v tn trng php lut m Thng Чc rng buc. Nht nh d mun d khng CSVN cng phi theo ng "lut chi" mi ca nn kinh t th trܩng trn ton cu, v y mi thc s l mt bܧc y gian nan mt giai on kh khn cho CSVN trong tin trinh "i Mi t 2" Nj nhn ngܩi dn trong nܧc t t v ng nhin tin ln ti mt s "i i" m CSVN khng sao ngn cn ܮc :

- Cng nhn s vut khi tm kim sot ca ng, v cng nhn s ܮc quyn c nhng cng on Ƕc lp cho tng nghnh ngh ca h, t doanh trong nܧc cng nh cc cng ty ngoi quc s t do chn la thu mܧn cng nhn m khng cn qua h thng ng cng sn na.

- Nng dn cng khng cn b h thng quc doanh Ƕc quyn p gi, thc s lm ch sn phm ca mnh, mun bn lc no, bn cho ai.... ty . H thng hp tc x m L kh Phiu ang mun ti lp li gn y s t Ƕng tan r v t mi hnh thc lao Ƕng x hi ch ngha chc chn cng s lui dn v d vng....

- Dn chng ni chung, thng gia nh ln ni ring s "lm n" thoi mi hn, an ton hn, bt ܮc thi h tt xu trong ǩi sng hng ngy thi cng sn nh lun lch mnh mung, phe phy, hi l v.v...

- Ni chung, quan h mu dch (ni ngoi thng) c nhiu hy vng khi sc hn trong chiu hܧng t do hn, v CSVN kh m " km kp nhn dn" nh trܧc ܮc na:

y l din bin hon ton ngܮc chiu vi "nh hܧng x hi ch ngha" ca L kh Phiu c v hai phng din kinh t ln chnh tr.

y cng l iu m CSVN lo s nht, v th m lnh o ng c ngn ng khng dm "ǰi mi" khng dm "ci t" c cu hnh chnh, h thng ti chnh ngn hng, lut php v.v.. d b cc quc gia cp vin v ngn hng th gii lin tc thc p my nm nay. Gi th "ǰi mi" v "ci t" CSVN khng mun cng b y mnh ti ch phi tin hnh, rt kh m l ܮc , Nhng chng ta cng khng nn qu lc quan v vi bn cht lt lng v ngoan c xa nay ca cng sn, h cng c th lun lch khng thi hnh hay thi hnh khng ng mc Thng Чc cng nn ! tr phi Quc Hi b nhn ca CSVN khng thng qua Thng Чc, mt iu kh c th xy ra trn t nܧc ny !

- Cn mt vic au u khc m CSVN phi gii quyt l cc cng ty quc doanh vi khi lܮng "n xu" v hng tn kho "v i" !!!. Chp nhn m ca th trܩng cho Hoa K l hi nhp vi nn kinh t th trܩng ton th gii, l phi chp nhn mt s cnh tranh c trn th trܩng quc ni v quc ngoi. Phi tn trang ton b c s sn xut Nj ci tin mi mt hng , phm cng nh lܮng, nht l phm. M cc cng ty quc doanh th ch gii v tiu pha ngn sch Nh Nܧc , gii v gian ln lng lo v bo co lo.... ch khng gii v t chc v sn xut (hng m khng chuyn) nn lc no cng l mt gnh nng ca ch Ƕ, ca ng. Nhng lnh o ng lc no cng ly Quc Doanh lm ch o (Nj duy tr phe phi v c n c chia), lc no cng "bao cp" (ct khng mt bng lc) .... cho nn k Thng Чc l bt buc phi gii quyt Quc Doanh tn gc, l bt buc phi chm mnh ljn quyn li ca c nhn, phe phi, chm ljn quyn lc v ni cm ca ng vin cp cao! Gii quyt hay khng gii quyt th "lut chi" trn th trܩng cng s o thi khng khoan nhܮng mt s ln ng vin "ngi mt n bt vng" t 1/4 th k nay. D nhin mt s ln cng vin chc v cng nhn "theo m n tn" trong thi gian qua cng s b nh hܪng ly. C th ni y cng l mt cuc "ǰi ǩi" ca cc cp ng vin cng sn t trung ng tr xung. Hay ni rng ra y l mt cuc ǰi ǩi ca giai co thng tr CSVN .

Pha sau ca cuc "ǰi ǩi": ǰi th ch ???

 

Chng ta c th hnh dung ܮc cuc ǰi ǩi ca ngܩi dn Vit Nam qua vic k thng ܧc vi Hoa K, nhng chng ta khng th hnh dung ܮc cuc ǰi ǩi ca trn 2 triu ng vin cng sn v chc chn s c nhng phn ng nghch khng lܩng trܧc ܮc .

Mt trong 4 iu m CSVN lo s nht, lc no cng lo chng ph ljn mt n mt ng, l "Din Bin Ha Bnh" . N ch l mt ci bng ma, khng ai bit mt mi n ra lm sao c, n rt tru tܮng, khng ai s m n ܮc ht ... th m lc no n cng lng vng u y lm cho CSVN lc no cng nm np lo s, chng ph...

Th y khng bit c phi n ang l l tin ti hay khng ? dܧi ci tn "ǰi ǩi" ? C th n mon men i theo sau Thng Чc chng? V vi Thng Чc vin nh ǩi sng ca ngܩi dn Vit Nam hnh nh s ti sng hn trong nhng ngy sp ti. Trong lc vin nh ca cc cp ng vin hnh nh s en ti hn... trong tin trnh "ǰi mi" v "ci t" m Thng Чc rng buc bt H Ni phi tin hnh.

C nhiu ngܩi lo u, s rng vi ܩng di vic thi hnh Thng Чc s gip cho nn kinh t ca Vit Nam pht trin mnh hn ln, v nh th v hnh chung liu c gip cng c ci ch Ƕ Ƕc ng hin nay ca CSVN vng vng hn khng ?

Chng ta nh l ng CSVN theo mt ch thuyt ngoi lai "Phi Dn Tc", vi mt chnh sch "v sn ha" ton dn Nj tin ln x hi ch ngha cho bng ܮc . Cho nn khi c mt s ǰi ǩi ca ngܩi dn th vn NJ T Do, Dn Ch v Nhn Quyn trong nܧc s ng nhin chuyn bin theo xu th v tro lu ca ton cu. Lut l v kinh doanh hay lut php ni chung bt buc s phi cng khai v minh bch. Tt c nhng iu ny hon ton i ngܮc li vi gio iu cng sn . Do chc chn CSVN s phi c phn ng mnh, rt mnh l khc, v ngay t phin hp Trung ng ng va qua L kh Phiu thy nn bt u sit mnh trong lnh vc t tܪng, chnh tr ri , (qua ph phn ng vin v bin php vi bo ch truyn thng c th i ti chin dch thanh trng hng lot trܧc i Hi 9). Khi h chu "ǰi mi" l h ch m ca cho kinh t thi ch h cha "ci tri" chnh tr u, cn sit thm mnh hn l khc .

Do nu CSVN c phn ng mnh vi lung gi ǰi ǩi ca ngܩi dn, hoc h c tnh tm cch km hm tin trnh ǰi ǩi ny th h s gp ngay mt s Ƕt bin, mt s Ƕt bin sc san bng c ng v ch Ƕ: l cuc cch mng dn ch dn tc ca ton dn. Tt nhin y ch l giai on cui cng ca mt cuc tranh u trܩng k v m ca ton dn (giai cp b tr), nng theo "lung gi ǰi ǩi" qut khi ng ln lt ǰ ch Ƕ ca bn thng tr cng sn Ƕc ti kht mu, mt cuc cch mng nhm thay ǰi mt th ch Ƕc ng chuyn chnh v sn ginh li c Lp, T Do, Dn Ch Nhn Quyn tht s cho t nܧc v dn tc Vit Nam, mu cu mt s thanh bnh tht s, trong thnh vܮng m no v hnh phc cho ton dn.

 

Tm kt:

 

Trong lch s nhn loi, khng c cuc cch mng no khng c ǰ mu, c iu t hay nhiu m thi. H ch Minh v CSVN gy tang tc cho trn 4 triu gia nh ch ring t nm 1945 ti nay, mu chy thnh sng, xng cht thnh ni ri, gi y ch mong l CSVN thc thi, ng cܫng li lng dn, ng cܫng li tro lu dn ch ton cu, ljn lc phi hy b Hin Php, trao tr li quyn t quyt cho ton dn... Nj cho mu ngܩi Vit Nam khi phi chy thm na, nu khng th ln ny chc chn khng phi l mu ca ngܩi dn b tr na u, hn L kh Phiu v lnh o ng cng sn phi hiu nh th !

 

Washington, u thng 7 /2000

Trܩng Sn DHN


Tr li : Trang u

1