ChÜÖng ba

(ti‰p theo)

chi‰n dÎch HÒ chí Minh

 

Tܧng Weyand, Tham mÜu trܪng Løc quân Hoa Kÿ ÇÜ®c T°ng ThÓng Ford gªi khÄn cÃp ljn Sài Gòn Ç‹ Çánh giá tình hình quân s¿ tåi Çây. Phát ngôn viên cûa Nhà Tr¡ng, ông M. Ron Nessen, Çã xác nhÆn là ‘’c¿u chÌ huy trܪng quân l¿c Hoa Kÿ ª ViŒt Nam’’ cÛng có nhiŒm vø trao cho Chánh Phû  Sài Gòn m¶t công ÇiŒn qua Çó T°ng ThÓng Ford muÓn bäo Çäm v§i T°ng ThÓng ThiŒu là ông ta Çã quy‰t ÇÎnh n‡ l¿c tÓi Ça Ç‹ ÇÜ®c QuÓc H¶i ‘’chÃp thuÆn cho nh»ng ngân khoän cÀn thi‰t.’’    

NhÜng QuÓc H¶i Hoa Kÿ không thÃy và không nghe (nguyên væn cûa tác giä : Çui  và Çi‰c) nh»ng n‡i thÓng kh°  cûa m¶t dân t¶c bån Çang bÎ m¶t tai h†a giáng lên ÇÀu và Çang kêu cÙu, và Çã bÕ Çi nghÌ hè cho ljn ngày 7 tháng 4.

 

Không th‹ nào tä n°i cänh h‡n loån trên các con l¶ ª MiŠn Nam ViŒt Nam ÇÜ®c .

Ngày 29 tháng 3/75 : ñà N¤ng, thành phÓ mà  ngÜ©i MÏ Çã có trù tính trong vòng 8 ngày së di tän h‰t dân chúng b¢ng m¶t cÀu Không vÆn kh°ng lÒ trong lÎch sº chi‰n tranh, sÓ phÆn Çã coi nhÜ bÎ bÕ rÖi. Sáu trái Çån hÕa ti‹n rÖi váo phi trÜ©ng.. . . và cu¶c di tän ÇÜÖng nhiên bÎ Çình hoãn. ñà N¤ng là m¶t thành phÓ v§i m¶t häi cäng ÇÀy Ãp tàu thuyŠn, v§i m¶t bán Çäo ÇÜ®c phòng thû ch¥t chë, v§i m¶t phi trÜ©ng chi‰n lÜ®c, v§i m¶t hŒ thÓng kho tàng ÇÀy Ãp lÜÖng th¿c, Çån du®c và chi‰n cø có th‹ kháng c¿ ÇÜ®c trong nhiŠu tháng. Thành phÓ bÎ mÃt Çi không m¶t ti‰ng súng, và s¿ ra Çi cûa nh»ng chi‰c phi cÖ và tr¿c thæng cuÓi cùng Çã tåo nên nh»ng cänh tÜ®ng h‰t sÙc kinh hoàng. ñám Çông  ngÜ©i tœ nån ùa låi tranh nhau cÓ leo lên nh»ng chi‰c phi cÖ Çã ÇÀy Ãp ngÜ©i. M¶t chi‰c tr¿c thæng cÃt cánh l¡c lÜ làm rÖi røng mÃy chùm ngÜ©i Çang cÓ bám ch¥t vào hai g†ng s¡t dܧi lÜ©n, giÓng nhÜ nh»ng con sâu nhÕ Çeo vào m¶t con b† hung l§n, làm cho h† rÖi lä chä tØ trên không, rÒi r§t xuÓng ÇÃt bËp nát tØng ÇÓng nhÕ không còn hình dång con ngÜ©i , máu me be bét.          

ñán bà và trÈ con khóc lóc, gào thét, van xin, và cÓ g¡ng trèo lên m¶t chi‰c khác cÛng Çã ÇÀy cÙng ngÜ©i rÒi. Có nh»ng báng súng ÇÆp vào tay và cánh tay cûa h†. Có m¶t sÓ Çang cÓ bám vào lÜ©n cûa môt chi‰c Boeing Çang gÀm rú Ç‹ cÓ bÓc lên khÕi ÇÜ©ng bay. Khi ljn Sài Gòn ngÜ©i ta còn tìm thÃy m¶t tº thi bÎ xé nát cûa m¶t ngÜ©i nào Çó Çang bÎ cuÓn ch¥t vào hŒ thÓng bánh xe hå cánh cûa chi‰c Boeing 707nói trên.

 

Ba ngày sau khi ñà N¤ng thÃt thû thì låi ljn lÜ®t Nha Trang ! Ÿ Çây 300.000 ngÜ©i dân tÎ nån còn sÓng sót tØ vùng Cao Nguyên và tØ các tÌnh miŠn Trung chåy vŠ Çã bÎ g†ng kŠm cûa chi‰c bÅy sÆp c¶ng sän Çóng kín h† låi.

Cam Ranh, m¶t vÎnh ÇËp nhÃt vùng Á Châu cÛng Çang ÇÜ®c di tän. Pháo binh B¡c ViŒt cÙ ti‰p tøc nã Çån vào các Çoàn ngÜ©i di cÜ Çang chåy trÓn c¶ng sän hܧng vŠ miŠn bi‹n.

 

        Lúc bÃy gi© Çang có m¶t tình trång mÆp m© khó hi‹u tåi Hoa Kÿ . QuÓc H¶i thì vÅn còn Çang Çi nghÌ hè. . . . T°ng ThÓng Ford m¶t ít lâu sau Çó cÛng b¡t chܧc h† và ông hiŒn Çang thong dong chÖi ‘’gôn’’ tåi Palm Springs ª ti‹u bang California. 

         PhÀn ông Phó T°ng ThÓng Nelson Rockefeller thì ܧc tính là ‘’thÆt s¿ Çã quá mu¶n’’ Ç‹ muÓn làm m¶t viŒc gì Çó cho ViŒt Nam , k‹ cä s¿ giúp Ç« cho dân chúng Çang chåy loån, và ông còn nói thêm m¶t câu khích Ƕng h‰t sÙc vô liêm  sï: ‘’ Tôi nghï r¢ng có m¶t sÓ l§n nh»ng ngÜ©i nÀy së ch‰t.. .. .. thÆt Çáng buÒn, thÆt quá bi thäm. NhÜng chúng tôi còn phäi ti‰p tøc sÓng , và ti‰p tøc Çi t§i ch§.’’                 

ñåi sÙ Hoa Kÿ  ª ViŒt Nam hiŒn còn Çang ª Hoa thånh ñÓn Çã lên án ngÜ©i MÏ Çã ‘’không ÇÜa ÇÜ®c m¶t ngón tay lên’’ Ç‹ binh v¿c cho quÓc gia mình. Ông nói ‘’tôi nghï r¢ng kh¡p nÖi trên th‰ gi§i nÀy, m†i ngÜ©i  ÇŠu có chung m¶t k‰t luÆn nhÜ chúng ta . Có nghïa là thà làm m¶t ÇÒng minh cûa c¶ng sän còn hÖn là bÃt hånh ÇÜ®c làm ÇÒng minh cûa Hoa Kÿ .’’

Tåi Ba Lê, m¶t Çåi diŒn cûa CPLTCHMN (GRP) lên ti‰ng månh më tÓ cáo cái mà h† g†i là chánh quyŠn Ford và tÆp Çoàn NguyÍn væn ThiŒu Çã ‘’  ép bu¶c dân chúng MiŠn Nam phäi di tän’’ . Ông ta còn xác nhÆn là hàng træm ngàn ngÜ©i Çã nghe l©i tuyên truyŠn xäo trá và bÎ hæm d†a dܧi h†ng súng, Çã bÎ b¡t bu¶c phäi lìa bÕ h‰t nhà cºa và nÖi chôn nhao c¡t rún cûa mình Ç‹ ÇÜ®c ch‰t Çói và ch‰t bŒnh trên ÇÜ©ng di tän. NhiŠu ngàn ngÜ©i khác vì không  chÎu chåy trÓn Çã phäi bÎ hành quy‰t.. .!’’

        ñó là m¶t Çåi diŒn không s® phäi nghiên cÙu m¶t s¿ nghÎch lš, và hÖn n»a cÛng không nghï t§i m¶t s¿ Çính chánh vŠ nh»ng s¿ kiŒn Çã xäy ra. Cái Chánh Phû cách mång lâm th©i mà ông ta Çang nhÖn danh Ç‹ tuyên bÓ Çó, Çã tØng phû nhÆn tØ mÃy næm nay vŠ tÜ cách Çåi diŒn cho nܧc ViŒt Nam cûa ông T°ng ThÓng ThiŒu, b‡ng nhiên hôm nay Çùng m¶t cái, ông ta công nhÆn m¶t th¿c quyŠn phi thÜ©ng cûa vÎ T°ng ThÓng nÀy là làm cho ngÜ©i dân tin theo.. .. .. .. m¶t quyŠn l¿c tâm lš có khä næng di chuy‹n cä m¶t khÓi l§n dân chúng,  b¡t h† phäi r©i bÕ nhà cºa ru¶ng vÜ©n Ç‹ Çi vŠ nh»ng thành phÓ cuÓi cùng dܧi s¿ lãnh Çåo ‘’Ƕc tài" cûa mình. Ÿ vào th©i Çi‹m nào và b¢ng cách nào mà binh sï cûa T°ng ThÓng ThiŒu Çang bÎ tan rã không qua m¶t cu¶c chåm súng nào và Çang cùng chåy trong Çám dân chúng, låi có th‹ dùng h†ng súng cûa h† Ç‹ b¡t bu¶c hàng triŒu ngÜ©i phäi di tän, chåy vŠ các sân bay hay các b‰n cäng Çang lÀn hÒi bÎ Çóng cºa trܧc m¥t h† ?  Hàng chøc ngàn ngÜ©i Çã vì quá s® binh sï  B¡c ViŒt mà phäi chåy Çi, Çã ch‰t vì Çói khát hay vì mŒt lä, ho¥c bΠ tàn sát m¶t cách có phÜÖng pháp có t° chÙc mà thân nhân cûa h† Çã tØng là nån nhân ª Quäng TrÎ và ª Hué trong næm 1968. NhiŠu ngàn và nhiŠu ngàn ngÜ©i khác Çã bÎ hành quy‰t, b¢ng nh»ng quä Çån pháo Çû cª Çû loåi cûa c¶ng sän trong nh»ng tuÀn lÍ sau cùng nÀy, khi B¡c ViŒt muÓn ngæn cän không cho h† chåy Çi.

 

     Tåi Sài Gòn , cuÓi cùng thì ch‰ Ƕ cûa ông ThiŒu dÜ©ng nhÜ ÇÜ®c tính tØng ngày. NgÜ©i ta không th‹ tha thÙ cho ông vì sau khi Ban mê Thu¶t bÎ thÃt thû, ông Çã cho lŒnh rút tÃt cä quân Ƕi tØ miŠn Trung và tØ miŠn Cao Nguyên : v¶i vàng và cÄu thä, hành Ƕng rút quân nÀy Çã dÅn t§i m¶t s¿ tháo chåy mà ngay nhÜ B¡c ViŒt cÛng không bao gi© tiên Çoán ÇÜ®c .

      BÎ ÇÓi lÆp tÃn công tØ nhiŠu tháng qua bây gi© thì ông låi bÎ ThÜ®ng ViŒn bÕ rÖi, m¶t ThÜ®ng ViŒn Çã tØng cho ông m¶t s¿ tín nhiŒm h‰t sÙc r¶ng rãi. Sau 8 ti‰ng ÇÒng hÒ thäo luÆn, 41 trên 42 nghÎ sï hiŒn diŒn Çã ÇÙng lên chÓng ‘’ s¿ bÃt l¿c cûa ch‰ Ƕ’’ và Çòi hÕi phäi thành lÆp khÄn cÃp m¶t Chánh Phû Çoàn k‰t quÓc gia  gÒm nh»ng nhân vÆt ‘’có khä næng, liêm khi‰t và Çåi diŒn cho dân’’ .  Chánh Phû m§i thành lÆp nÀy phäi c¶ng tác ch¥t chë v§i QuÓc H¶i và các Çoàn th‹ quÀn chúng, nhanh chóng làm viŒc trong møc Çích tái lÆp låi s¿ ‘’°n ÇÎnh quân s¿, xã h¶i và chánh trÎ ‘’.

Tܧng NguyÍn cao Kÿ, c¿u Phó T°ng ThÓng  và c¿u TÜ LŒnh Không Quân MiŠn Nam ViŒt Nam, Çã vŠ hÜu tØ næm næm nay Çã ÇÙng ra thành lÆp m¶t ‘’Ñy Ban Hành ñ¶ng Ç‹ CÙu QuÓc’’ và hô hào s¿ ra Çi cûa T°ng ThÓng ThiŒu. Cänh sát Çã phá ÇÜ®c hai âm mÜu Çäo chánh và Çã b¡t gi» nhiŠu sï quan.

NhiŠu ÇiŒn tín sau cùng cho bi‰t là Çã có m¶t  s¿ hÓt hoãng trong thû Çô MiŠn Nam ViŒt Nam . TÃt cä nh»ng chuy‰n bay thÜ©ng lŒ r©i Sài Gòn Çã h‰t ch‡. Các ngân hàng bΠ khách hàng bao vây Ç‹ rút h‰t tiŠn ra. ChÌ trong vòng có m¶t ngày giá ch® Çen ÇÒng mÏ kim Çã tæng v†t tØ 700 lên ljn 1600 ÇÒng.

        Vào gi© phút mà MiŠn Nam ViŒt Nam Çang lung lay và bÎ Çe d†a së bÎ søp ǰ dܧi s¿ tÃn công dÒn dÆp cûa các sÜ Çoàn c¶ng sän B¡c ViŒt mà hình nhÜ không có gì kŠm hãm sÙc ti‰n cûa h† ÇÜ®c, có m¶t trong nhiŠu câu hÕi Çang làm bÆn tâm nhÜng chÜa thÃy ÇÜ®c nêu lên : trong trÜ©ng h®p quân B¡c ViŒt th¡ng, thì nh»ng kiŠu dân Pháp và quyŠn l®i cûa nܧc Pháp chúng tôi ª Çây së còn hay không ?                

        12.000 kiŠu dân Pháp có m¶t nhiŒm vø rÃt quan tr†ng trong Ç©i sÓng cûa MiŠn Nam ViŒt Nam . QuyŠn l®i Pháp, ÇÜ®c ܧc tình ljn 1 t› 730 ngàn quan, ÇÜ®c phân ra nhÜ sau:

- cÖ sª kÏ nghŒ (ÇÀu tÜ và tr» kim) : 650 triŒu quan Pháp       

- các vÜ©n cao su và xí nghiŒp : 650 triŒu quan

- trà và cà phê: 10 ngàn mÅu, 

-  doanh nghiŒp: (ÇÀu tÜ và tr» kim) 100 triŒu quan

- xí nghiŒp vÆn täi và nhà xe, vÆn täi ÇÜ©ng sông và ÇÜ©ng bi‹n: 150 triŒu quan

- ngân hàng , công ty ÇÎa Óc và bÃt Ƕng sän : 180 triŒu quan

Các s¿ ÇÀu tÜ nÀy không nh»ng chÌ là nh»ng ÇÀu tÜ ngoåi quÓc duy nhÃt có phÀn bŠn v»ng mà nó còn chi‰m m¶t vÎ trí quan tr†ng trong nŠn kinh t‰ cûa MiŠn Nam ViŒt Nam . Con sÓ mÆu dÎch lên gÀn ljn 800 triŒu quan Pháp và phÀn Çóng góp vào ngân sách cûa MiŠn Nam ViŒt Nam ÇÜ®c khoäng 23 %.

Nh»ng s¿ ÇÀu tÜ vŠ kÏ nghŒ cûa chúng tôi ít ÇÜ®c dân chúng bên Pháp bi‰t ljn, phÀn l§n gÒm có kÏ nghŒ khá tân ti‰n cûa MiŠn Nam ViŒt Nam , gÒm có các xí nghiŒp m§i nhÃt nhÜ: hãng Citroen, nÖi Çây Çã lÃp ráp nh»ng xe thông døng trong næm qua, Ç¥c biŒt là xe La Dalat; xܪng sän xuÃt xi mæng ª Hà Tiên; häng Isostat (kÏ nghŒ ÇiŒn tº), các häng Elf- Erap và C.F.P. d¿ phÀn vào công tác tìm dÀu khí ngoài khÖi b© bi‹n ViŒt Nam

HÖn th‰ n»a, các công ty hàng không cûa chúng tôi (Air France Çang c¶ng tác v§i Air ViŒt Nam và U.T.A.), các công ty hàng häi (Messageries và Chargeurs Réunis) Çang hoåt Ƕng bán Ƕc quyŠn trong công tác chuy‹n vÆn quÓc t‰ tØ ViŒt Nam ljn Nam Âu Châu và ngÜ®c låi. 

Nh»ng l®i th‰ mà LÆp Pháp ª Çây Çã dành cho ÇÀu tÜ cûa chúng tôi , s¿ khéo tay cûa nhân công ª Çây, vÎ trí ÇÎa dÜ thuÆn l®i cho khä næng xuÃt cäng, mÓi giao häo tÓt v§i nܧc Pháp và các nܧc bån quanh Çó (các nܧc nói ti‰ng Pháp) Çã cÓng hi‰n nhiŠu viÍn ành và ÇiŠu kiŒn làm viŒc rÃt Çáng ÇÜ®c khuy‰n khích. 

�nh hܪng væn hóa Pháp vÅn còn rÃt quan tr†ng. TÃt cä thành phÀn lãnh Çåo ª MiŠn Nam ViŒt Nam và hÀu h‰t các cán b¶ cao cÃp ÇŠu nói ti‰ng Pháp. Nh»ng cÖ sª væn hóa Pháp rÃt nhiŠu . M¶t viŒn væn hóa Pháp ª Sài Gòn , ba trung tâm væn hóa ª Dalat, ñà N¤ng và Nha Trang; sáu trÜ©ng trung h†c (Yersin, Dalat, Blaise-Pascal, ñà N¤ng trÜ©ng Trung h†c Pháp ª Nha Trang, trung h†c Marie Curie); trung tâm giáo døc Saint Exupery, trung tâm h†c vø Colette ª Sài Gòn . Nܧc Pháp cÛng giúp Ç« cho nhiŠu trÜ©ng sª ViŒt Nam dܧi danh nghïa h®p tác væn hóa và kÏ thuÆt (trung tâm hܧng dÅn h†c vø, Çåi h†c væn chÜÖng và sÜ phåm cûa Sài Gòn và Hué, Çåi h†c Y và DÜ®c cûa Sài Gòn, trung tâm kÏ thuÆt quÓc gia Phú Th†).

Con sÓ h†c sinh và sinh viên ghi tên vào các trÜ©ng sª nói trên lên ljn 14.000, và nhân viên giäng dåy ngÜ©i Pháp là 272 ngÜ©i . Thêm vào Çó còn có nh»ng trÜ©ng khác, trÜ©ng tÜ và trÜ©ng Çåo dåy toàn b¢ng ti‰ng Pháp : trÜ©ng trung h†c Taberd (Sài Gòn ), trung h†c Fraternité (Ch® L§n), Les Oiseaux (Dalat và Sài Gòn ), l’Alliance Francaise (Sài Gòn) . Các giáo sï và các dì phܧc có m¥t kh¡p các bŒnh viŒn, các tråi cùi, các trung tâm xã h¶i và Çã tÆn tøy hy sinh phøc vø mà không có m¶t s¿ tính toán nào. BŒnh viŒn Grall, m¶t trong nh»ng bŒnh viŒn tÓi tân nhÃt cûa vùng ñông Nam Á, trong Çó tÃt cä nhân viên có trách nhiŒm (bác sï, giäi phÄu, quang tuy‰n, dÜ®c sï và quän lš) ÇŠu là ngÜ©i Pháp, là m¶t bŒnh viŒn có danh ti‰ng không th‹ chÓi cãi ÇÜ®c .

 

TÃt cä các cÖ sª Çó, tÃt cä nh»ng nam n» nhân viên Çã dính líu thÆt sâu ÇÆm vào ÇÃt nܧc nÀy, tÃt cä nh»ng s¿ Çóng góp vŠ væn hóa và nhân Çåo cûa nܧc Pháp. . .  rÒi Çây së còn låi nh»ng gì trong trÜ©ng h®p có m¶t chi‰n th¡ng cûa c¶ng sän ª Çây ?

Bây gi© thì còn quá s§m Ç‹ có th‹ Ùc Çoán vŠ tÜÖng lai, nhÜng dù sao cÛng có th‹ thi‰t lÆp ÇÜ®c m¶t s¿ so sánh v§i nh»ng gì Çã xäy ra trong quá khÙ ª MiŠn B¡c ViŒt Nam . Vào næm 1954, nh»ng quyŠn l®i cûa Pháp ª nܧc C¶ng Hòa Dân Chû ViŒt Nam lên ljn 100 t› ÇÒng quan cÛ. ñ‰n gi© nÀy giao dÎch kinh t‰ cûa chúng tôi v§i ch‰ Ƕ Hà N¶i coi nhÜ không có gì cä.

Các cÖ sª Pháp ÇŠu Çã bi‰n mÃt h‰t. Không có m¶t cÖ sª giáo døc nào ª cÃp Çåi h†c hay cÖ sª y t‰ nào còn hoåt Ƕng ª Çó.

Con sÓ kiŠu bào ngÜ©i Pháp chúng tôi tØ gÀn 6.000 vào næm 1954, bây gi© chÌ còn có 21, trong sÓ Çó phäi tính 16 nhân viên cûa tòa ñåi SÙ. Næm ngÜ©i còn låi là nhà báo cûa AFP, cûa t© Humanité và t© l’Unita (hai t© báo cûa c¶ng sän  Pháp và Ý). Ti‰ng Pháp là ngôn ng» mà nh»ng ngÜ©i dܧi 50 tu°i không ngÜ©i nào bi‰t .. ñÓi v§i nh»ng ngÜ©i khác thì ti‰ng Pháp là m¶t sinh ng» ngoåi quÓc ÇÙng vào hàng thÙ tÜ sau ti‰ng Nga, ti‰ng Tàu và ti‰ng Anh.

        TØ s¿ hiŒn diŒn cûa chúng tôi khi xÜa, gi© nÀy trên bình diŒn kinh t‰, chÌ còn m¶t hÒ sÖ tÓ tøng vŠ n® nÀn không bao gi© giäi quy‰t ÇÜ®c  và m¶t kh‰ ܧc bÒi thÜ©ng cho nh»ng mÕ than cÛ ª MiŠn B¡c cûa chúng tôi mà B¡c ViŒt Çã cho Çình chÌ thi hành tØ næm 1963 . Lãnh Çåo cûa Hà N¶i chÌ cÀn vài næm là quá Çû Ç‹ h† bôi xóa h‰t dÃu v‰t änh hܪng cûa ngÜ©i Pháp ª MiŠn B¡c ViŒt Nam .

NhÜ vÆy cò th‹ nào ngÜ©i ta Ç¥t h‰t tin tܪng vào m¶t hy v†ng là h† së tõ ra b§t mÅn tiŒp hÖn n‰u h† chi‰m ÇÜ®c MiŠn Nam ?

  

(xin xem ti‰p ChÜÖng BÓn:T°ng ThÓng ThiŒu cÓ g¡ng gi» th‰ chû Ƕng chánh trÎ )

 



Trª vŠ: trang ÇÀu       ChÜÖng 4
1